آیا ناپلئون گفته بود «اگر سرباز ایرانی داشتم، تمام اروپا را فتح میکردم»؟
یکی از جملاتی که سالهاست در فضای مجازی فارسی دستبهدست میشود، این است:
«ناپلئون گفته است: اگر سرباز ایرانی در اختیار داشتم، تمام اروپا را فتح میکردم.»
اما بررسی منابع تاریخی نشان میدهد که هیچ سند معتبری برای این نقلقول وجود ندارد.
ناپلئون بناپارت یکی از شناختهشدهترین شخصیتهای تاریخ جهان است و نامهها، سخنرانیها، خاطرات و گفتههای او بهطور گسترده ثبت و منتشر شدهاند. با این حال، این جمله در هیچیک از مجموعه آثار، نامهها، خاطرات یا نقلقولهای معتبر منتسب به ناپلئون دیده نمیشود.
احتمالاً منشأ این عبارت، روایتهای عامهپسند و نقلقولهای بیمنبعی است که در دهههای اخیر در کتابها، وبلاگها و شبکههای اجتماعی فارسی منتشر شدهاند. نکته جالب اینجاست که نسخههای مختلفی از این جمله وجود دارد؛ گاهی گفته میشود «چند سرباز ایرانی»، گاهی «چند هزار سرباز ایرانی» و در برخی نسخهها حتی متن کاملاً متفاوت است. این اختلافها خود یکی از نشانههای جعلی بودن یک نقلقول تاریخی است.
البته ناپلئون در اوایل قرن نوزدهم روابط سیاسی و نظامی مهمی با ایرانِ دوره قاجار برقرار کرد و از اتحاد با ایران علیه روسیه و بریتانیا استقبال میکرد، اما این موضوع هیچ ارتباطی با جمله مشهور فوق ندارد.
بنابراین، تا زمانی که منبعی معتبر از نوشتهها، سخنرانیها یا خاطرات ناپلئون برای این عبارت ارائه نشود، باید آن را یک نقلقول بیسند و احتمالاً جعلی دانست.
«اگر سرباز ایرانی داشتم، تمام اروپا را فتح میکردم» نقلقولی بدون منبع معتبر است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟