در قرن 19 ام و در اواخر شوگان سالاری توکوگاوا در ژاپن و در حال نزدیک شدن به دوران میجی، نیرو های غربی که تا قبل از آن بیشتر برای تجارت در ژآپن حضور پیدا میکردند ( عمدتا نیروی دریایی پرتقال و اسپانیا ) ، در ادامه قوانین سختگیرانه شوگان مبنی بر انزوا طلبی ژآپن ، دست به یک حمله همراه تعداد زیادی کشتی جنگی عظیم با توپ های بزرگ ( مهم ترین حمله کننده آمریکا بود ) به خاک ژاپن زدند و شوگان را مجبور کردند عهدنامه های نیرو های غربی را بدون هیچ چشمداشتی بپذیرد.
این فشار خارجی و عهد نامه ها و امتیازات ننگینی که با کشور های غربی بسته شد باعث شد تعداد زیادی از رهبران محلی ( دایمیو ها ) و سامورایی ها ناراضی شوند و در نهایت اعتلافی بین ساتسوما و چوشو ( دو قلمرو قدرتمند ) با حمایته امپراطور میجی ( شوگون حاکم نظامی ژآپنه و ژآپن یه امپراطور فرهنگی هم داره که اون زمان میجی بود ) به نیرو های شوگان حمله کنند و در جنگ بوشین (1867-1869) و در نبرد های مهمی مثل نبرد توبا و فوشیمی نیرو های شوگون رو شکست بدن و توکوگاوا یوشینوبو را مجبور به برکناری کنند تا کشور به دست یک امپراطور واحد یعنی امپراطور میجی برسد.
آغاز دوران میجی اصلاحات میجی
پس از سقوط شوگان سالاری و روی کار آمدن امپراطور میجی بر تخت سلطنت تمام ژاپن و شروع دوران میجی ، و با دید به ضعف کشور در مقابله با قدرت کشور های غربی و فساد درونی و نبود ارتشی یک پارچه و قدرتمند و وحدت ملی و عقب افتادگی که از قوانین انزوا طلبانه حکومت قبلی به وجود آمده بود.
امپراطور میجی دست به اصلاحات گسترده ای زد که به اصلاحات دوران میجی معروف شد ( 14 سال قبل از اصلاحات میجی همراه صدر اعظمش یعنی هیرو بومی ایتو، میرزا تقی خان امیر کبیر همراه ناصرالدین شاه، در ایران هم قصد دست بردن به اصلاحات مشابهی داشتند که با دسیسه سیاستمداران آنگوفیل ( طرفدار انگلستان) و روسوفیل ( طرفداران روسیه ) امیر کبیر به قتل رسید.)
این اصلاحات در 4 بخشه سیاسی ، اقتصادی ، نظامی و فرهنگی در دوران میجی انجام شد و تاثیر زیادی در قدرت و توانمندی ژآپن گذاشت
در اولین اقدام در دوران میجی ، امپراطور موتسوهیتو میجی دستور به لغو نظام ارباب رعیتی یا همان فعودالیسم در سال 1889 را داد و سیستم شوگان – دایمیو ای ژاپن را به کل از بین برد و یک دولت مرکزی قدرتمند ایجاد کرد ( ایران یک قرن پس از ژاپن و در 1963 و به دستور محمد رضا شاه نظام فعودالی را ملغا کرد)
پس از قدرت گرفتن امپراطور ، وی دستور به ایجاد قانون اساسی برای ژآپن به صورتی که برای تمام مردم در هر قشر و هر موقعیتی برابر باشد داد ( 1889 ) و پس از آن به صورت شخصی با تخلفات و فساد درون حکومتی برخورد میکرد. ( طبق این قانون اساسی نظام شاهنشاهی ژآپن نیز تبدیل به یک نظام پادشاهی مشروطه شد که تا به امروز ادامه دارد. ( مثل اسپانیا – نروژ یا انگلیس امروزی ) ( در ایران انقلاب مشروطه در 1906 رخ داد )
اصلاحات اقتصادی در دوران میجی
اقتصاد ژآپن نیز در دوران انزوا طلبی، به دلیل نبود تجارت مناسب و همچنین درگیری های بین اربابان و رعایا دچار مشکلات شدیدی شده بود که از سال 1889 تا 1900 شروع به ارتقا و بهبود طبق دستورات امپراطور کرد .
ابتدا امپراطور دستور به صنعتی سازی کشور داد و کارخانه های مدرن و راه آهن و بانک ها و سیستم مالی جدید شکل گرفت.
سپس دستور به توسعه تجارت خارجی ژاپن ، ابتدا با کشور های همسایه و سپس کشور های پیشرفته تر غربی.(هیاتی از ژآپن در 1889 تا 1900 به ایران فرستاده شد تا روابط تجاری ابریشم و منسوجات ژاپنی و چای در قبال فرش و صنایع دستی ایران شکل بگیره )
بجز این موارد مالیات زمین نیز به پول تبدیل شد و کشاورزان نیز توانستند زمین های خودشان را بسته به سهمشان در کار خریداری کنند و و صاحب زمین شوند ( اکثرا شراکتی با دیگر کشاورزان )
دقت کنید این زمین ها توسط دولت به مردم فروخته شد ولی پولی که دولت میگرفت از روی سود کشاورزان بود و به صورت مستقیم دولت پولی نگرفت تا فشاری به کشاورزان وارد نباشد.
اصلاحات نظامی در دوران میجی
در اولین فرصت امپراطور دستور به ایجاد یک ارتش مدرن و یکپارچه را داد و نظام سامورایی ژآپن را به کل برانداخت . در ادامه نیرو هایی را به کشور های پیشرفته فرستاد تا دانش کسب کنند ( اسپانیا – انگلیس برای نیروی دریایی ، المان – فرانسه برای نیروی زمینی ) و سپس به آن دانشجویان پست های بالا و سرمایه داد تا دولت های غربی نتوانند نخبه های ژآپن را بدزدند و بتواند از دانش آنها استفاده کند.
ژاپن با الهام از ساختار نیروی دریایی بریتانیا و با استخدام کارگران و مردم بیکار ژآپن شروع به ایجاد نیروی دریایی عظیم با سرعتی سرسام آور کرد ( در طی 15 سال 60 کشتی جنگی به ناوگان ژاپن پیوست منجمله : ناوهای زرهی – ناوشکن ها – ناو های سبک و رزم ناوها و در اواخر زیردریایی ها)
در نهایت این اقدامات نظامی در این 15 سال به قدری قدرت ژاپن را در حوزه نظامی بالا برد که ژاپن دو جنگ بزرگ یکی با چین (1894-1895 ) و دیگری با امپراطوری روسیه تزاری (1904-1905) را پیروز از میدان خارج شد و پایه ریز امپریالیسم ژاپنی شد.
اصلاحات فرهنگی در دوران میجی
علاوه بر تمام اصلاحاتی که گفته شد ، میجی دستور به ساخت یک نظام آموزشی جدید داد و تحصیل در مدارس و دانشگاه های مدرن ژآپن را اجباری کرد .
در ادامه فرهنگ ژاپن در دوران میجی در بخش هایی که حس میشد کشور های غربی برتری دارند تغییر پیدا کرد و با فرهنگ غربی تلفیق شد و این حتی در پوشش مردم نیز تاثیر گزاشت.
علاوه بر این امپراطور دستور به مدرن سازی شهرها داد و مقدار زیادی از روستاییان را به شهر ها کشاند و توکیو به یکی از بزرگترین و مدرن ترین شهر های دنیای دوران میجی تبدیل شد.
منابع
تاریخ جدید ژآپن : اصلاحات میجی 1853 تا 1941 نوشته محمد سرخی
ظهور ژآپن مدرن نوشته ویلیام جی. بیزلی
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟